मराठीतील सर्व म्हणी Marathi Mhani with Meaning List

मराठीतील सर्व म्हणी Marathi Mhani with Meaning List: मराठी व्याकरण मध्ये नेहमी वापरल्या जाणाऱ्या ५०० हुन अधिक मराठी म्हणी संग्रह व मराठी म्हणी व त्यांचे अर्थ.

मराठीतील सर्व म्हणी Marathi Mhani with Meaning List

मराठी जुन्या म्हणी, आधुनिक म्हणी, गावरान, मराठी भाषेतील असभ्य म्हणी आणि वाक्प्रचार, मराठी विनोदी म्हणी, ऐतिहासिक म्हणी, मराठी म्हणींचा संग्रह व त्याचे अर्थ, वाक्यात उपयोग स्पष्टीकरणासह खाली दिलेल्या आहेत. सर्वप्रथम आपण म्हणी म्हणजे काय बघूया.

Mhani in Marathi:

म्हणी म्हणजे पारंपारिक वाक्य कि जे अनुभवावर आधारित समजलेल्या सत्याची अभिव्यक्ती करते.

ह्या मराठी म्हणी स्पर्धा परीक्षा ची तयारी करणाऱ्यासाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत. नेहमी अभ्यासक्रमात ”मराठी व्याकरण” या विषयामध्ये म्हणी यावर प्रश्न विचारले जातात.

म्हणी वर विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांचे उदाहरण:

  • मराठी म्हणी ओळखा.
  • म्हण पूर्ण करा.
  • म्हणीचा अर्थ सांगा.
  • वाक्यात उपयोग करा.

सहसा विचारल्या जाणाऱ्या ५०० मराठी म्हणीचा संग्रह दिला आहे अर्थांसोबत

मराठीतील सर्व म्हणी Marathi Mhani with Meaning List:

अनु.क्रम्हणीअर्थ
अंगाचा तीळ पापड होणेखूप संतापणे
अंगात नाही बळ आणि चिमटा घे‌उन पळदुर्बळ मनुष्य बलवान व्यक्ती वर सरळ हल्ला न करता छोटी खोडी काढून पसार होतो.
अंथरूण पाहून पाय पसरावेआपली आवक जेव्हढी असेल तेवढेच पैसे खर्च करावे
अक्कल खाती जमानुकसान होणे
अक्कल नाही काडीची म्हणे बाबा माझे लग्नं कराक्षमता नसताना एखाद्या गोष्टीचा हट्ट करणे.
अचाट खाणे मसणात जाणेअती प्रमाणात कोणतीही गोष्ट घातक ठरू शकते
अठरा विश्वे दारिद्र असणेअति दुर्बळ असणे
अडला नारायण गाढवाचे पाय धरीबलाढ्य व्यक्ती गरज असताना कोणत्याही व्यक्तीकडे मदतीची याचना करू शकतो
अडली गाय अन फटके खायअडचणीत सापडलेल्या व्यक्तीस जास्त त्रास देणे
१०अडाण्याचा गेला गाड़ा, वाटेवरची शेते काढामूर्ख माणूस कोणत्याही प्रकारे विचित्र वर्तन करू शकतो
११अति राग भीक मागक्रोधामुळे कोणतीही गोष्ट साध्य करता येत नाही
१२अतिपरीचयेत अवज्ञाअतिघनीष्ट सबंध हानिकारक ठरू शकतो
१३अनुभवल्याशिवाय कळत नाही, चावल्याशिवाय गिळत नाहीएखाद्या गोष्टीत सहभाग घेतल्याशिवाय ती गोष्ट साध्य होत नाही
१४अन्नछ्त्रात मिरपूड मागू नयेगरजवंत व्यक्तीला पर्याय नसतो
१५अपयश हे मरणाहून वोखटेअपयश मरणापेक्षा भयंकर आहे व लाजीरवाणे आहे
१६अप्पा मारी गप्पाकाही रिकामटेकडे उगाच चर्चेचे पाल्हाळ लावतात
१७असतील शिते तर नाचतील भुतेसंपत्ती असलेल्या व्यक्तीकडे सर्वजण येतात
१८अंगाची लाही लाही होणेखूप संतापणे
१९अंगाची तलखी होणेखूप संतापणे
२०अंतकाळापेक्षा मध्यांन्नकाळ कठीणमरणापेक्षा भुकेच्या यातना कठीण असतात
२१अंधारात केले तरी उजेडात आलेगुप्तपणे केलेली गोष्ट कधीही सर्वाना कळू शकते
२२अक्कल नाही काडीची नाव सहस्त्रबुद्धेनावाप्रमाणे लोक नसतात
२३अगं अगं म्हशी, मला कुठं नेशी?एकाच्या चुकीसाठी इतर लोकाना दोष लावणे
२४अठरा विश्व दारिद्र्य त्याला छत्तीस कोटी उपायजीवनात यशस्वी होण्यासाठी अनेक उपाय आहेत, फक्त ते आचरणात आणले पाहिजेत
२५अडाण्याची गोळी भल्यास गिळीअशिक्षीत माणूस कोणालाही अडचणीत आणू शकतो
२६अडला हरी गाढवाचे पाय धरीअडचणीच्या वेळी मूर्खाचीही मनधरणी करावी लागते
२७अडली गाय खाते कायगरजू माणूस कोणत्याही अटी स्वीकारून काम करतो
२८अति तेथे मातीकोणत्याही गोष्टीचा अतिरेक झाल्यास काम बिघडते
२९अति शहाणा त्याचा बैल रिकामाशिष्ट माणसाशी व्यवहार करताना लोक जपून वागतात त्यामुळे त्यांना काम करणे जड जाते
३०अती झालं अऩ हसू आलंएखाद्या गोष्टीचा जास्त उहापोह केला तर ती गोष्ट हास्यास्पद ठरते
३१अनोळख्याला भाकरी द्यावी पण ओसरी देऊ नयेअपरिचित माणसाशी अधिक सलगी करू नये
३२अपयश ही यशाची पहिली पायरी आहेकोणत्याही यश मिळवताना सुरवातीला अपयश येऊ शकते
३३अपुऱ्या घड्याला डबडब फार कमी बुद्धिवान माणूस आपले ज्ञान उगाच सर्वदूर सांगत सुटतो
३४असंगाशी संग प्राणाशी गाठअयोग्य माणसाची सांगत धरल्यास प्राणही जाऊ शकतो
३५असेल तेव्हा दिवाळी नाहीतर शिमगाभरपूर द्रव्य असल्यावर चैन करायची नाहीतर गप्प बसायचे
३६आंधळी पाण्याला गेली अन घागर फोडून घरी आलीअक्षम व्यक्तीस काम दिल्यास ते तडीस जाणे कठीण असते
३७आंधळे दळते अन कुत्रे पीठ खातेएकाने कष्ट करायचे अन दुसऱ्याने लाभ घ्यायचा
३८आंधळ्याची बहिऱ्याशी गाठएकमेकांना मदत न करणाऱ्या व्यक्ती जवळ येणे
३९आंधळा मागतो एक डोळा देव देतो दोनअपेक्षेपेक्षा जास्त लाभ होणे
४०आंधळीपेक्षा तिरळी बरीएखादी बाब अगदीच वाईट स्वीकारण्यापेक्षा थोडी दोष असलेली गोष्ट स्वीकार करणे कधीही चांगले
४१आंधळ्या प्रजेत हेकणां राजाअसहाय्य गरीब लोकांमध्ये एखादा चुकीचे निर्णय घेऊन राज्य करतो
४२आंधळा मागतो एक डोळा देव देतो दोनअपेक्षेपेक्षा जास्त लाभ होणे
४३आंधळीपेक्षा तिरळी बरीएखादी बाब अगदीच वाईट स्वीकारण्यापेक्षा थोडी दोष असलेली गोष्ट स्वीकार करणे कधीही चांगले
४४आंधळ्या प्रजेत हेकणां राजाअसहाय्य गरीब लोकांमध्ये एखादा चुकीचे निर्णय घेऊन राज्य करतो
४५असेल तेव्हा दिवाळी नाहीतर शिमगाभरपूर द्रव्य असल्यावर चैन करायची नाहीतर गप्प बसायचे
४६आंधळी पाण्याला गेली अन घागर फोडून घरी आलीअक्षम व्यक्तीस काम दिल्यास ते तडीस जाणे कठीण असते
४७आंधळे दळते अन कुत्रे पीठ खातेएकाने कष्ट करायचे अन दुसऱ्याने लाभ घ्यायचा
४८आंधळ्याची बहिऱ्याशी गाठएकमेकांना मदत न करणाऱ्या व्यक्ती जवळ येणे
४९आई जेवू घालीना बाप भिक मागू देईनादोन्हिकडून संकटात सापडणे
५०आईचा काळ नि बायकोशी मवाळआईशी वाईट वागून बायकोला महत्त्व देणे
५१आईजीच्या जिवावर बाईजी उदारदुसऱ्याचा पैसा दान करून स्वतः चा बडेजाव दाखविणे
५२आकारे रंगती चेष्टामाणसाच्या बाह्य स्वरूपावरून त्याचा कार्याचा अंदाज करता येत नाही
५३आखुड शिंगी आणि बहुदुधीसर्व आपल्या मनासारखे व्हावे असे वाटणे
५४आगीतून निघून फुफाट्यात पडणेएका संकटातून निघून दुसर्‍या संकटात सापडणे
५५आचार भ्रष्ट नि सदा कष्टअनाचाराने वागणारा माणूस सदा दु:खी असतो
५६आजा मेला नि नातू झालाएकीकडे फायदा तर दुसरीकडे तोटा होणार
५७आठ हात काकडी नउ हात बीएखाद्या गोष्टीची फारच स्तुती करून सादर करणे
५८आडात नाही तर पोहऱ्यात कोठून येणारएखादी गोष्ट अस्तित्वात नसतांना त्याची अपेक्षा करणे व्यर्थ आहे
५९आधणातले रडतात अन सुपातले हसतात्तदुसऱ्यांना हसताना विचार करणे क्रमप्राप्त आहे, काही दिवसांनी तशी वेळ आपल्यावरही येऊ शकते
६०आधी जाते बुद्धी मग जाते लक्ष्मीआधी वर्तन बिघडते मग मनुष्य कंगाल होतो
६१आधीच आम्हाला हौस, त्यात पडला पाऊसएखाद्या अचानक ठरलेल्या गोष्टीत बाधा उत्पन्न होणे
६२आधीच मर्कट तशातच मद्य प्यालाआधीच विचित्र बुद्धीचा,अन अवास्तव प्रोत्साहन मिळाल्यामुळे त्याच्या चेष्टाना उत येतो
६३आपण शेण खायचं अन दुसऱ्याच तोंड हुंगायचस्वतः वाईट कर्म करायचे अन दुसऱ्यावर संशय घ्यायचा
६४आपण हसे लोकाला अन घाण आपल्या नाकालाज्या दोषाबद्दल लोकास हसायचे, तोच दोष आपल्यात असताना दुर्लक्ष करणे
६५आपला हात जगन्नाथआपली उन्नती आपल्यावरच अवलंबून असते, आपल्या हातात अधिकार आला तर त्याचा दुरुपयोग करून जिन्नस लाटणे
६६आपले नाक कापून दुसऱ्याला अपशकूनआपले नुकसान झाले तर दुसऱ्याचे पणनुकसान होवो ही मनीषा मनात बाळगणे
६७आपलेच दात अन आपलेच ओठआपल्या माणसांनी आपल्याच माणसाना त्रास देणे
६८आपल्या गल्लितच कुत्रे शिरजोरआपल्या भागात आपला वरचष्मा ठेवणे
६९आभाळ फाटल्यावर त्याला ठिगळ कसे लावायचेमोठे संकट आले की बचाव करणे अवघड असते
७०आयत्या पिठावर रेखोट्या मारणेकोणतेही काम न करता दुसर्‍याच्या जिवावरउपभोग घेणे
७१आरोग्य हेच ऐश्वर्यचांगले आरोग्य ही यशाची गुरुकिल्ली आहे
७२आली चाळीशी, करा एकादशीपरिस्थितीनुसार आपल्या सवयी बदलवणे
७३आले अंगावर घेतले शिंगावरसंकटाचा सामना धैर्याने करावा
७४आशेची माय निराशानिराशा येईल म्हणून आशा कधीही सोडू नये
७५आस्मान दावणेपराजय करणे
७६आई जेवू घालीना बाप भीक मागू देईनादोन्ही बाजूंनी अडचण
७७आईची माया न पोर जाई वायाअति लाडाने मुल बिघडते
७८आकांक्षापुढती गगन ठेंगणेआशावाद ठेवल्यास कोणतेही लक्ष्य साध्य होते
७९आखाड्याच्या मैदानात पहिलवानाची किंमतमाणसाला योग्य ठिकाणीच किंमत मिळते
८०आग सोमेश्वरी नि बंब रामेश्वरीगरजू माणसाला मदत न करता, गरज नसलेल्या माणसाला मदत करणे
८१आचार तेथे विचारचांगली संस्कृती चांगल्या विचाराना जन्म देते
८२आज अंबरी उद्या झोळी धरीकधी थाटामाटात तर कधी दरिद्री राहणे
८३आठ पुरभय्ये अन नऊ चौबेजमत नसल्यास सगळ्यांची चूल वेगवेगळी असते
८४आठ हात लाकुड, न‌ऊ हात धलपीएखाद्या गोष्टीची फारच स्तुती करून सादर करणे
८५आत्याबाईला मिशा असत्या तर तिला काकाच म्हटले असतेअशक्य गोष्टींची चर्चा करण्यात काही अर्थ नसतो
८६आधी करावे मग सांगावेकार्य तडीस गेल्याशिवाय त्याबद्दल उगाच बोलू नये
८७आधी पोटोबा मग विठोबाअगोदर पोट भरावे मग देवास आळवावे
८८आधीच उल्हास त्यात फाल्गुन मासआधीच हौशीने केलेलं काम अन त्याला अनुकूल परिस्थिती निर्माण होणे
८९आपण चिंतीतो एक पण देवाच्या मनात भलतेचप्रत्येकच गोष्ट आपल्या मनासारखी होत नाही
९०आपण सुखी तर जग सुखीआपण आनंदात असता सर्व जग सुखी वाटणे
९१आपला तो बाब्या दुसऱ्याच ते कारटंस्वतःच्या चुकांकडे दुर्लक्ष करून दुसऱ्याच्या चुकांविषयी बोलणे
९२आपली पाठ आपणास दिसून येत नाहीआपले दोष आपल्याला दिसत नाहीत
९३आपले नाही धड अन शेजाऱ्याचा कढआपली परिस्थिती चागली नसताना दुसऱ्याच्या परिस्थिती विषयी कळकळ दाखविणे
९४आपल्या अळवाची खाज आपणास ठावीआपले दोष आपल्यालाच माहित असते
९५आपल्याच पोळीवर तूप ओढून घ्यायचेइतरांचा विचार न करता स्वार्थ साधणे
९६आमचे गहू आम्हालाच देऊआपल्याच वस्तूचा चतुराईने दुसऱ्याना लाभ न मिळू देता स्वतःच लाभ घेणे
९७आयत्या बिळावर नागोबाकोणतेही काम न करता दुसर्‍याच्या जिवावर उपभोग घेणे
९८आलिया भोगासी असावे सादरआलेल्या संकटास कुरकुर न करता तोंड देणे भाग असते
९९आलीया भोगासी असावे सादरअल्प आमिष दाखवून मोठे काम करून घेणे.
१००आवळा देऊन कोहळा काढणेअल्प आमिष दाखवून मोठे काम करून घेणे
१०१आसू ना मासू , कुत्र्याची सासूजिव्हाळा नसताना वरवर कळवळा दाखविणे
१०२इकडे आड तिकडे विहीरदोन्ही बाजूनी संकटात सापडणे
१०३इच्छिलेले घडते तर भिक्षुकही राजे होतेसर्व इच्छेप्रमाणे झाले असते तर सर्व लोकं धनवान झाले असते
१०४इज्जतीचा फालुदा होणेअपमान होणे
१०५इकडे आड तिकडे विहीरकोंडी होणे
१०६इच्छा तसे फळमनात चांगले विचार ठेऊन केलेले कार्य यशस्वी होतेच
१०७इजा बिजा तीजाएकसारख्या होणाऱ्या घटना टाळता येत नाही
१०८उंटावरचा शहाणामूर्ख सल्ला देणारा
१०९उंटावरून शेळ्या हाकणेआळस, हलगर्जीपणा करणे
११०उंदराला मांजर साक्षवाईट माणसाने दुसर्‍या वाईट माणसाविषयी चांगले सांगणे
१११उकराल माती तर पिकतील मोतीशेतीची चांगली मशागत तर पिके चांगली येतात
११२उखळात डोके घातल्यावर मुसळाची भीती कशालाएखादे मोठे , कठीण काम हातात घेतल्यानंतर श्रमांचा विचार करायचा नसतो
११३उघड्याकडे नागडा गेला अनं रात्रभर हिवाने मेलाएक लहान पत असलेली व्यक्ती दुसऱ्या गरीब व्यक्तीची बरोबरी करू शकत नाही.
११४उचलली जीभ लावली टाळुलाकोणताही विचार न करता बोलणे
११५उठता लाथ बसता बुक्कीकायम धाकात ठेवणे
११६उडदामाजी काळेबेरे चांगल्या गोष्टी सोबत वाईट गोष्ट असु शकते
११७उतावळा नवरा गुडघ्याला बाशिंगएखाद्या गोष्टीसाठी खूप घाई करणे
११८उथळ पाण्याला खळखळाट फारअपरिपक्व ज्ञान असणारा व्यक्ती उगाच ज्ञानप्रदर्शन करतो
११९उधार तेल खावत निघालेउधारीच्या मालत काही न काही दोष असतो
१२०उन पाण्याने घर जळत नसतेएखाद्यावर खोटे आरोप केले तरी त्याची बेअब्रू होत नाही
१२१उंच वाढला एरंड तरी हो‌ईना इक्षुदंडछोट्या गोष्टी मोठ्यांशी बरोबरी करू शकत नाही.
१२२उंटावरचा शहाणामूर्ख सल्ला देणारा
१२३उंटावरून शेळ्या हाकणेकोणत्याही कामात सहभाग न घेता उगाच फुकटाचे मार्गदर्शन करणे
१२४उंदीर गेला लुटी अन आणल्या दोन मुठीमनुष्य आपल्या कुवतीनुसार काम करतो
१२५उकिरड्याची दैना बारा वर्षांनी देखील फिटतेगरीब व्यक्तीचे दिवस कधीही पालटू शकतात
१२६उघड्या डोळ्यांनी प्राण जात नाहीधडधडीत नुकसान होत असताना न प्रतिकार करता माणसाला स्वस्थ बसवत नाही
१२७उचल पत्रावळी म्हणे जेवणारे कितीमुद्द्याचे काम सोडून भलतीच चौकशी करणे
१२८उचलली जीभ लावली टाळ्यालाबेताल बोलणे
१२९उडत्या पक्षाची पिसे मोजणेसहज चालता बोलता एखाद्या गोष्टीची पारख करणे
१३०उडाला तर कावळा बुडाला तर बेडूकएखाद्या गोष्टीची पारख लगेचच होत नाही त्यासाठी थोडा वेळ जाऊ द्यावा लागतो
१३१उत्तम शेती मध्यम व्यापार नि कनिष्ठ नोकरीनोकरी पेक्षा व्यापार व व्यापारापेक्षा शेती उत्तम आहे
१३२उद्योगाचे घरी रिद्धी सिद्धी पाणी भरीउद्योगी मनुष्य जीवनात यशस्वी होतो व त्याची भरभराट होते
१३३उधारीचे पाते अन सव्वा हात रितेउधारीने घेतलेला माल मग कमीच भरणार
१३४उपट सूळ, घे खांद्यावरनसते लचांड पाठीमागे लावून घेणे
१३५उपट सूळ, घे खांद्यावरनसते लचांड पाठीमागे लावून घेणे
१३६उभारले राजवाडे अन तेथे आले मनकवडेश्रीमंती आले की त्यामागे हाजी हाजी करणारे येतातच
१३७उस गोड लागला म्हणून मुळासकट खाऊ नयेएखाद्या चांगल्या गोष्टीचा ती नष्ट होईल एव्हढा उपभोग घेऊ नये.
१३८उसाबरोबर एरंडाला पाणीएखाद्या गोष्टीचा लाभ अनपेक्षितरीत्या दुसऱ्या जवळच्या गोष्टीला होतो
१३९उपसा पसारा मग देवाचा आसराआधी कामा करावे मग देव देव करावे
१४०उभ्याने यावे अन ओणव्याने जावेकोणतेही काम स्वाभिमानाने करावे त्याचे श्रेय नम्रपणाने घ्यावे
१४१उसाच्या पोटी कापूसकर्तबगार व्यक्तीच्या वंशात आळशी माणूस असणे
१४२ऊस झाला डोंगा परी रस नाही डोंगाबाह्य स्वरूपावरून व्यक्तीच्या स्वभावाची पारख करता येत नाही
१४३ऋषीचे कुळ अन हरळीचे मुळ शोधू नयेऋषी अन महान अज्ञात गोष्टींचे मुळ शोधायचा प्रयत्न करू नये
१४४एक घाव दोन तुकडेएका फटक्यात निकाल लावणे
१४५एक नूर आदमी दस नूर कपडामाणसाचा रुबाब नीटनेटक्या पोशाखाने वाढतो
१४६एक पाय मोडल्याने गोम लंगडी होत नाहीएकसारखे अनेक स्त्रोत उपलब्ध असता काम थांबत नाही किंवा श्रीमंत व्यक्तीचा काही पैसा खर्च झाला तरी त्याचा परिणाम होत नाही
१४७एकदा की नाव कानफाट्या पडले की पडलेचलोकात एकदा की नाचक्की झाली की लोकं त्याच दृष्टीने पाहतात
१४८एकावे जनाचे करावे मनाचेसर्वांचे विचार एकूण आपला स्वतःचाच निर्णय घ्यावा
१४९एका कानाने एकवे दुसऱ्या कानाने सोडून द्यावेऐकलेल्या सगळ्याच गोष्टींचा विचार करणे व्यर्थ आहे
१५०एका दगडात दोन पक्षी मारणेएकाच कार्यात दोन काम करणे
१५१एका माळेचे मनीसर्वजण येथून तेथून सारखे
१५२एका म्यानात दोन तलवारी राहत नाहीलोकात एकदा की नाचक्की झाली की लोकं त्याच दृष्टीने पाहतात.
१५३एका हाताने टाळी वाजत नाहीभांडणात एकाचीच चुकी नसते, प्रत्येकाची थोडी चूक असतेच असते
१५४एकादशीच्या घरी शिवरात्रएका दरिद्री माणसाचा दुसऱ्या दरिद्री माणसाचा उपयोग होत नाही.
१५५एकी हेच बळएकत्र समुदाय कायम जिंकतो
१५६एरंडाचे गुर्हाळएखादी गोष्ट लांबलचक व कंटाळवाणी असणे
१५७एक कोल्हा सतरा ठिकाणी व्यालाएकाच माणसाचा भरपूर लोकाना त्रास होणे
१५८एक ना धड भारभार चिंध्याअनेक गोष्टी अपूर्ण करून , कोणत्याही गोष्टी पूर्ण न करणे
१५९एक पाय तळ्यात एक पाय मळ्यातदोन मार्गांवर हात ठेऊन चालणे
१६०एकटा जीव सदाशिवएकटा माणूस चिंतामुक्त अन सुखी असतो
१६१एकमेका सहाय्य करू अवघे धरू सुपंथएकमेकांच्या सहकार्याने सर्वांचाच फायदा होतो
१६२एका कानाचे दुसऱ्या कानाला कळत नाहीअत्यंत गुप्तपणे आपले कार्य करणे
१६३एका कानावर पगडी घरी बाईल उघडीबाहेर श्रीमंतीचा आव आणायचा व घरी दारिद्र्यात राहणे
१६४एका पुताची माय वळचणीखाली जीव जायएक मुलगा पोटी असून सुद्धा तोआईला सुखाने जगू देत नाही
१६५एका माळेचे मनी ओवायला नाही कुणीसर्व एकसारखे असताना कोणीच काम करत नाही
१६६एका हाताने टाळी वाजत नाहीदोष दोन्हीकडे असतो
१६७एकादशी अन दुप्पट खाशीनियमांच्या विरुद्ध वर्तन करणे दरिद्री माणसाचा उपयोग होत नाही
१६८एकाने गाय मारली तर दुसऱ्याने वासरू मारू नयेएकाने वाईट गोष्ट केली तर आपल्यालाही वाईट गोष्ट करण्याचा हक्क पोहोचत नाही
१६९एकूण घेत नाही त्याला सांगू नये काहीजो एकात नाही त्याला समजावण्याचा प्रयत्न करू नये
१७०ऐतखाऊ लांडग्याचा भाऊकष्ट न करण्याची सवय असलेला मनुष्य कुठेही आयते खायला मिळाले की डल्ला मारतात
१७१ऐकावे जनाचे पण करावे मनाचेदुसऱ्यांचे न ऐकता स्वतःचे निर्णय स्वतःघेणे
१७२ओठात एक नि पोटात एकप्रकट करताना विचार वेगळे अन मनात काही वेगळेच विचार.
१७३ओढाळ गुराला लोढणे गळ्यालागुन्हेगाराला कायद्याचा वाचक बसावयास हवा
१७४ओळखीचा चोर जीवे मारीएखाद्याला आपण गुन्हा करताना पाहिल्यास तर तो आपल्या जिवावर उठतो
१७५ओ म्हणता ठो येईनाकसलेही ज्ञान नसणे, लिहिता वाचता न येणे
१७६ओठी तेच पोटीबोलावे तसे वागावे, सरळमार्गी माणूस
१७७ओल्याबरोबर सुके जळतेदुष्टांच्या बरोबर राहिल्याने सज्जन माणसास ही त्रास होतो
१७८ओसाड रानात एरंडाचा उदो उदोअशिक्षित गावात कमी शिकलेला माणूस विद्वान ठरतो
१७९औषधा वाचून खोकला गेलापरस्पर संकट टळले
१८०कडू कारले तुपात तळले,साखरेत घोळले तरी ते कडू ते कडूचवाईट व्यक्तीचीवाईट सवय कधीही जात नाही
१८१कधी तुपाशी तर कधी उपाशीपैसा असला तर चंगळ करायची नाही तर उपाशी राहायचे
१८२कर नाही त्याला डर कशालादोषी नसताना कसलेही भय राहत नाही
१८३करवंदीच्या जाळीला काटेचांगल्या वस्तूबरोबर वाईट गोष्टींचा सामना करावयास लागायचाच
१८४करायला गेलो एक आणि झाले भलतेचचांगले करायला गेले तरी वाईट घडणे
१८५करून करू भागले अन देवपूजेला लागलेवाईट गोष्टींचा वीट आल्यावर चांगल्या गोष्टी करण्याचा प्रयत्न करणे
१८६कर्कशेला कलह तर पद्मिनीला प्रीती गोडदुष्ट स्त्रीला भांडणे आवडतात तर गुणवतीला प्रेम आवडते
१८७कवड्यांचे दान केले अन गावात नगारे वाजविलेदान छोटे करून इतर लोकांना महती सांगत फिरणे
१८८कसायाला गाय धार्जिणीगुंडांच्या पुढे लोकं नमतात व पुढे पुढे करतात
१८९कठीण समय येता कोण कामास येतोआपल्या अडचणीच्या वेळेस कोणीही मदतीला येत नाही
१९०वागावेच लागते कधी गाडीवर नाव तर कधी नावेवर गाडीसर्वाना प्राप्त परिस्थितीनुसार वागावेच लागते
१९१कमरेचे सोडले नि डोईला बांधलेसर्व लाजलज्जा टाकून देणे
१९२करंगळी सुजली तर डोंगरा एवढी होईल कायछोट्या माणसाला थोर माणसाची बरोबरी करणे अशक्य आहे
१९३करायला गेले गणपती अन झाला मारुतीजे करायचे ते नित समजून करावे नाही तर भलतेच घडते
१९४करीन ती पूर्वअंगी असे कर्तुत्व असावे की जे ठरविले ते घडून आलेच पाहिजे
१९५करून गेला गाव अन दुसऱ्याचेच नावएकाने केलेल्या गुन्ह्याचा आरोप दुसऱ्यावर ठेवणे
१९६कळते पण वळत नाहीचांगल्या गोष्टी कृतीत आणता येणे कठीण आहे
१९७कशात काय अन फाटक्यात पायबडेजाव दाखविला तरी उपयोग नसतो
१९८काखेत कळसा गावाला वळसाजवळ असलेली वस्तू सर्वदूर शोधणे
१९९काठी मारल्याने पाणी दुभंगत नाहीखरी मैत्री आगंतुक कारणाने तुटत नाही
२००काम न धंदा, हरी गोविंदारिकामटेकडा मनुष्य फक्त बडबड करण्यात आपला वेळ घालवतो.
२०१कामा पुरता मामाव्यावहारीक जगात स्वार्थ बाळगणे
२०२काळ आला होता पण वेळ आली नव्हतीप्राणांतिक संकटातून वाचणे
२०३कावळा बसायला अन फांदी तुटायला एकाच घातयोगायोगाने एखादी गोष्ट घडून भलत्याच गोष्टीचा संबंध वेगळ्याच गोष्टीला लावणे
२०४काविळ झालेल्यास सर्व पिवळे दिसतेआपणास ज्या गोष्टी जसे विचार करतो तश्याच वाटतात
२०५काकडीची चोरी अन फाशीची शिक्षाथोड्याश्या अपराधानंतर फार मोठी शिक्षा करणे
२०६काट्यावाचून गुलाब नाहीचांगली गोष्ट कठीण परीश्रमाने मिळते
२०७कानामागून आली तिखट झालीनवीन आलेली व्यक्ती लवकरच यशस्वी होणे
२०८काम नाही घरी अन सांडून भरीकाम नसताना उगाच काम निर्माण (वाढवून) तेच काम परत परत करणे
२०९काय ग बाई उभी घरात दोघी तिघीघरात काम करणारे पुष्कळ वाढले की प्रत्येकजण कामचुकारपणा करू लागतो
२१०काळी बेंद्री एकाची अन सुंदर बायको लोकाचीसर्वाना आपल्या गोष्टीपेक्षा इतरांच्या चांगल्या आहेत असे वाटते
२११कावळ्याच्या शापाने गाय मरत नाहीदुर्जन व्यक्तीच्या चिंतनाने चांगल्या माणसाचे नुकसान होऊ शकत नाही
२१२कुंपणानेच शेत खाणेरक्षणकर्त्यानेच नुकसान करणेबलाढ्य
२१३कुठे राजा भोज कुठे गंगुतेलीबलाढ्य माणूस आणि दुर्बळ यांची तुलना होऊ शकत नाही
२१४कुत्र्याचे शेपूट नळीत घातले तरी वाकडे ते वाकडेचवाईट व्यक्तीची वाईट सवय कधीही जात नाही
२१५कुहाडीचा दांडा गोतास काळआपल्या जातभाईंचे नुकसान होणे
२१६कुंपणानेच शेत खाणेरक्षणकर्त्यानेच नुकसान करणे
२१७कुठे इंद्राचा ऐरावत कुठे शामभट्टाचीतट्टाणी माणसाची तुलना दुर्बळ माणसाशी होऊ शकत नाही
२१८कुठेही जा पळसाला पाने तीनचसर्वत्र परिस्थिती सारखीच असते
२१९कुन्हाडीचा दांडा गोतास काळदुसऱ्यांना इजा करताना आपल्यालाही इजा होऊ शकते
२२०कुसंतानापेक्षा नि:संतान बरेवाईट मुले पोटी जन्मल्यापेक्षा मुले जन्मालान आलेली चांगली
२२१केली खाता हरखले व हिशेब देता कचरलेकोणताही विचार न करता कर्ज करायचे व देणी वाढली की काळजी करायची
२२२केव्हाच नाही त्यापेक्षा उशीर बराअशक्य गोष्ट उशीरा हाती घेतलेली बरी
२२३कोल्हयाला द्राक्षे आंबटचन मिळणारी गोष्ट आवडत नाही असे दर्शवीणे
२२४कोळसा उगाळावा तेवढा काळावाईट व्यक्तीचा अनुभव कायम वाईट असतो
२२५कोंबड झाकलं तरी तांबड उगवल्या शिवाय राहत नाहीलपत नाहीसत्य कधीही लपत नाही.
२२६कोल्हा काकडीला राजीलहान माणसे थोड्या गोष्टीने संतुष्ट होतात
२२७क्रियेविण वाचाळता व्यर्थ आहेअधिक बोलण्या पेक्षा काम करणे चांगले असते
२२८खतास महाखतप्रत्येक वाईट माणसास दुसर वरचढ माणूस मिळतोच
२२९खाजवून खरुज काढणेएखाद्याची उगाचच कुरापत काढणे
२३०खाता पिता दोन लाथाकायम धाकात ठेवणे
२३१खायला काळ भुईला भारज्याचा काही उपयोग नाही असा माणूस भार बनतो
२३२खाली मुंडी पाताळ धुंडीस्वभावाने गरीब वाटणारा मनुष्य ही धोकेदायक असू शकतो
२३३खाल्ल्या मिठाला जागणेमालकाशी प्रामाणिक राहून संकट काळी मदत करणे
२३४खाई त्याला खव खवेज्यांनी चोरी केली अस्वस्थ होतो
२३५खाण्याराला चव नाही रांधणारयाला फुरसत नाहीएखाद्या गोष्टीची मागणी वाढली की ती गोष्ट मुक्तपणे सहन करणे भाग असते
२३६खायला काळ भुईला भारज्याचा काही उपयोग नाही असा माणूस भार बनतो
२३७खायला कोंडा निजेला धोंडाअत्यंत दारिद्य असणे
२३८खाल्ल्या घराचे वासे मोजणेज्या घरात राहतो त्याच घराशी बेईमानी करणे
२३९खिळ्यासाठी नाल गेला अन नालीसाठी घोडाव्यवस्थित नियोजन नसल्याने अपरिमित नुकसान होणे
२४०खिशात न्हाई आणा, अन ह्याला बाजीराव म्हणागरीब मनुष्यास कोणीही कीमत देत नाही
२४१खिशात नाही दमडी अन बदलली कोंबडीऐपत नसताना बडेजाव दाखविणे
२४२गंगा वाहते तोवर हात धुवून घ्यावेजोवर लाभ घेता येतो तोपर्यंत स्वार्थ साधून घेणे.
२४३गड आला पण सिंह गेलाएक महत्त्वाची गोष्ट मिळवताना दुसरी महत्त्वाची गोष्ट दूर जाणे
२४४गरज सरो नि वैद्य मरोस्वार्थी मनुष्य दुसऱ्यांचा विचार करत नाही
२४५गरजवंताला अक्कल नाहीअसहाय्य माणूस कोणाकडेही मदतीची याचना करतो
२४६गरिबान खपाव ,धनिकान चाखावजीवावर कोणीही बलाढ्य दुबळ्या माणसाच्या आपला फायदा करून घेतो
२४७ग ची बाधा झालीफाजील आत्मविश्वास बळावणे
२४८गंगेत घोडं न्हालंसर्व इच्छा पूर्णत्वास जाणे
२४९गतं न शौच्यमएखादी गोष्टीचे महत्व संपल्या नंतर त्यासाठी उपाय योजना करणे व्यर्थ आहे
२५०गरज ही शोधाची जननी आहेगरजेच्या वेळी मनुष्य हर प्रकारे हवी ती गोष्ट मिळवणे
२५१गरजेल तो बरसेल कायमोठमोठ्या गोष्टी करणारे लोक मुळात काहीही काम करत नाहीत
२५२गर्वाचे घर खालीगर्व असलेल्या माणसाचा पराजय होतोच
२५३गाढवं मेलं ओझ्याने अन शिगरू मेलं हेलपाट्यानेसमजदार व्यक्ती काम करत आपले जीवन व्यतित करतात तर मुर्ख मनुष्य काम न समजल्याने त्रस्त जगतो.
२५४गाढवाच्या पाठीवर गोणीकष्टकरी माणसाला तया कष्टा संबधित लाभ मिळत नाही तो लाभ इतरांना मिळतो
२५५गाढवापुढे वाचली गीता ,कालचा गोंधळ बरा होताचांगले ज्ञानदिल्यावरही व्यक्तीचे वाईट वागणे
२५६गाव करी ते राव न करीएकीचे बळ एकट्या माणसाच्या कामाच्या तुलनेत जास्त असते व त्यामुळे अशक्य गोष्टी सुद्धा साध्य होतात
२५७गावात घर नाही अन रानात शेत नाहीकफल्लक असणे, दरिद्री असणे
२५८गाजराची पुंगी वाजली तर वाजली ,नाहीतर मग मोडून खाल्लीएखाद्या गोष्टीचा उपयोग आपल्या अपेक्षेप्रमाणे झालातर ठीक,नाहीतर त्याचा अन्य तर्हेने उपयोग करणे
२५९गाढवाचा गोंधळ लाथांचा सुकाळमुखं मनुष्य आपल्या वागण्याने सर्वदूर गोंधळ उडवतो
२६०गाढवाने शेत खाल्ले ,पाप ना पुण्यवाईट व्यक्तीला त्याचा वागण्याचे काहीही वाटत नाही
२६१गाढवाला गुळाची चव कायमूर्ख माणसाला चांगल्या गोष्टींची किंमत नसते
२६२गाव तिथे उकिरडासर्व दूर सारखीच परिस्थिती असते
२६३गावात नाही झाड अन म्हणे एरंडया ला आले पानएखादी गोष्ट उगीचच वाढवून सांगणे
२६४गुरवाचे लक्ष निविद्यावरमनुष्य प्राण्याला स्वार्थाच्या गोष्टी लगेच कळतात
२६५गोगल गाय पोटात पायवरून दुर्बळ वाटणारे आतून स्वार्थी असू शकतात
२६६गोरा गोमटा कपाळ करंटानुसते दिखाऊपण काही कामाचे नसते
२६७घरचा उंबरठा दारालाच माहितघरातील गोष्टी घरातल्या लोकांनाच माहित असते
२६८घरात नाही एक तीळ अन मिशाला पिळगरीब असताना श्रीमंतीची एट करणे
२६९घरोघरी मातीच्या चुलीसर्वदूर सारखीच परिस्थिती असते
२७०घरात घाण दारात घाण कुठे गेली गोरीपानकाम न करता फक्त दिखाउपणा प्रदर्शित करणे
२७१घरात नाही कौलान रिकामा डौलगरीब असताना श्रीमंतीची एट करणे
२७२घार हिंडते आकाशी परी तिचे चित पिल्लांपाशीघर प्रमुखाचे लक्ष आपल्या मुलांकडेच असते
२७३घोंगडे भिजत पडणेएखादी गोष्ट खूप दिवसापासून प्रलंबित असणे
२७४घोडामैदानजवळ असणेपरीक्षा लवकरच होणे
२७५घोड्यावर हौदा हत्तीवर खोगीरकोणताही विचार न करता विसंगत कृत्य करणे
२७६घोडं झालया मराया अन बसणारा म्हणतो मी नवांदुसऱ्याचे दु:ख न पाहता आपलाच विचार करणे
२७७घोडे खाई भाडेएखाद्या गोष्टीवर भरमसाठ खर्च होणे
२७८चकाकते ते सोने नसते# बडेजाव करणारे सर्वजण श्रीमंत नसतात
२७९चतुर्भुज करणेअटक करणे
२८०चमडी जाईल पण दमडी जाणार नाहीपैश्यावर खूप प्रेम असणे, कंजूष असणे
२८१चढेल तो पडेलफार गर्व केला तर पराजय निशित असतो
२८२चतुर्भुज होणेलग्न करणे
२८३चमत्कारास नमस्कार करणेविशेषस असाध्य गोष्टीना मानाने
२८४चांभाराची नजर जोड्यावरआपआपल्या व्यवसाया संबधित गोष्टींकडे मनुष्य अधिक रस घेऊन अवलोकन करतो
२८५चार दिवस सासूचे चार दिवस सुनेचेप्रत्येकाचा दिवस असतो
२८६चांगल्या कामाचा प्रारंभ स्वतःच्या घरापासून व्हावाचांगली गोष्ट स्वतः पासून सुरवात करावी
२८७चार आण्याचा मसाला बारा आण्याची कोंबडीएखाद्या छोट्या गोष्टीची किंमत कमी आणि इतर खर्च खूप जास्त असणे
२८८चालत्या गाडीला खीळ घालणेएखाद्याच्या चांगल्या कामात व्यत्यय आणणे
२८९चिंती परा ते येई घरावाईट चिंतन केले की तशीच घटना आपल्या आयुष्यात घडते
२९०चुकणे हा मानवाचा धर्म आहेमनुष्य प्राणी हा चुकू शकतो
२९१चुकलेला फकीर मशिदीतमनुष्य आपल्या मूळ स्थानावर परततो.
२९२चोर नाही तर चोराची लंगोटीभरपूर अपेक्षा असताना अल्प लाभावर समाधान मानणे.
२९३चोराच्या उलट्या बोंबागुन्हा कबूल न करता समोरच्यास दोषी ठरवणे.
२९४चोराच्या वाटा चोरालाच माहीतवाईट कृत्य करणाऱ्या व्यक्तीस त्याचे मार्ग व स्त्रोत माहिती असतात
२९५चोरीचा मामला हळू हळू बोंबलावाईट गोष्ट सर्व बाजूंनी झाकण्याचा प्रयत्न होतो.
२९६चोर तो चोर वर शिरजोरगुन्हा कबूल न करता समोरच्यास दोषी ठरवणे.
२९७चोर सोडून संन्याश्याला फाशीअपराधी व्यक्तीस दंड न करता निष्पाप व्यक्तीला त्रास देणे
२९८चोराच्या मनात चांदणेवाईट व्यक्ती कायम कुटिल डाव रचत असतो
२९९चोरावर मोरप्रत्येक वाईट माणसाला कधीतरी दुसरा वरचढ माणूस मिळतोच.
३००छडी लागे छमछम विद्या येई घमघमकठीण परिश्रम व दंड यामुळेच यश मिळते
३०१छत्तीसाचा आकडाविरुद्ध मत असणे
३०२जपून पाऊल टाकणेकाळजीपूर्वक काम करणे
३०३जळी स्थळी काष्ठी पाषाणी असणेसर्वदूर असणे
३०४जशी कामना तशी भावनाआपण जसे चिंतन करतो त्याप्रमाणे आपले विचार बनतात.
३०५जसा गुरु तसा चेलाएका प्रमुख व्यक्तीच्या मार्गदर्शनाखाल त्या व्यक्तीच्या स्वभावचेच लोक निर्माण होतात.
३०६जखमेवर मीठ चोळणेआधीच त्रस्त असताना परत त्याच गोष्टीविषयी त्रास देणे
३०७जळत घर भाड्याने कोण घेणार?संकटग्रस्त गोष्ट कोणालाच आवडत नाही
३०८जशास तशेसमोरच्या व्यक्ती व्यवहारानुसार आपला व्यवहार ठरवावा
३०९जशी नियत तशी बरकतआपले यश आपल्या चांगल्या विचारांवर अवलंबुन असते.
३१०जसा भाव तसा देवआपली जशी श्रध्दा असेल त्याप्रमाणे आपल्याला फळ मिळेल.
३११जाळा वाचून नाही कढ,माये वाचून नाही रड
३१२जावे त्याचा वंशा,तेव्हा कळेएखाद्या व्यक्तीचे दु:ख त्याच्या जवळ गेल्यावर कळते
३१३जात्यातले रडतात आणि सुपातले हसतातदुसऱ्यांना हसताना विचार करणे क्रमप्राप्त आहे, काही दिवसांनी तशी वेळ आपल्यावरही येऊ शकते
३१४जावयाचं पोर हरामखोरमाणसाची प्रवृत्ती आपल्या स्वार्थ साधण्यासाठीच असते.
३१५जिकडे पोळी तिकडे गोंडा घोळीएखद्या ठिकाणी लाभ असता तिकडे विशेष लक्ष्य देणे.
३१६जित्याची खोड मेल्याशिवाय जात नाहीवाईट व्यक्तीची वाईट सवय कधीही जात नाही
३१७जिकडे सुई तिकडे दोराघनिष्ट संबंध असणारे एकमेकांजावळ कायम असतात.
३१८जिथे कमी तेथे आम्हीपडेल ते काम करून समोरच्यास हातभार लावणे
३१९जेथे पिकतं तिथे विकतं नाहीएखादी गोष्ट विपुल प्रमाणात असलेल्या भागात त्या गोष्टीचे महत्त्व राहत नाही.
३२०जो दुसऱ्यावर विसंबला त्याचा कार्यभाग बुडालाआपले काम दुसऱ्यावर ढकललेतर अपयश येते, कष्ट करणाऱ्या व्यक्तीस काही कमी पडत नाही
३२१जो खाईल आंबा तो सोशेल ओळंबाएखाद्या गोष्टीचा लाभ घेताना त्याचे दोष स्वीकारावे
३२२जो श्रमी त्याला काय कमीकष्ट करणाऱ्या व्यक्तीस काही कमी पडत नाही.
३२३ज्याचंजळतं त्यालाच कळतंआपले दु:ख आपल्यालाच सोसावे लागते
३२४ज्याचा हात मोडेल त्याच्या गळ्यात पडेलवाईट कृत्य स्वतःलाच भोगावे लागते
३२५ज्याला नाही अक्कल त्याची घरोघरी नक्कलमुर्ख माणसाची सर्वत्र उपेक्षा व टिंगल होते.
३२६ज्या गावच्या बोरी त्याच गावच्या बाभळीएका प्रदेशात सर्व गुणधर्माचे लोकं राहतात
३२७ज्याचा कंटाळा त्याचा वानोळाजी कंटाळवाणी बाब असते तीच स्वीकारावी लागणे
३२८ज्याची मिळते पोळी त्याची वाजवावी टाळीआपल्या मालकाचे गुणगान करणे
३२९ज्याचंजळतं त्यालाच कळतंआपले दु:ख आपल्यालाच सोसावे लागते
३३०ज्याचा हात मोडेल त्याच्या गळ्यात पडेलवाईट कृत्य स्वतःलाच भोगावे लागते
३३१ज्याला नाही अक्कल त्याची घरोघरी नक्कलमुर्ख माणसाची सर्वत्र उपेक्षा व टिंगल होते.
३३२झाडाजवळ छाया अन बुवाजवळ बायाथोडे आमिष दाखविले तरी मनुष्याची धाव तिकडेच असते
३३३ज्या गावच्या बोरी त्याच गावच्या बाभळीएका प्रदेशात सर्व गुणधर्माचे लोकं राहतात
३३४ज्याचा कंटाळा त्याचा वानोळाजी कंटाळवाणी बाब असते तीच स्वीकारावी लागणे
३३५ज्याची मिळते पोळी त्याची वाजवावी टाळीआपल्या मालकाचे गुणगान करणे
३३६झाकली मूठ सव्वा लाखाचीदुर्गुण असले तरी प्रकट करू नयेत
३३७झालं गेलं अन गंगेला मिळालंभूतकाळाच्या गोष्टी दुर्लक्ष करून पुढे मार्गक्रमण करणे
३३८झाकली मूठ सव्वा लाखाचीदुर्गुण असले तरी प्रकट करू नयेत
३३९झाडाजवळ छाया अन बुवाजवळ बायाथोडे आमिष दाखविले तरी मनुष्याची धाव तिकडेच असते
३४०टाकीचे घाव सोसल्याशिवाय देवपण येत नहीकष्टाशिवाय यश मिळत नाही
३४१ठकास महाठकप्रत्येक वाईट माणसाला त्यापेक्षा वरचढ माणूस मिळतोच
३४२ठेवीले अनंते तैसेची राहावेजी परिस्थिती आहे त्यात समाधान मानावे
३४३डल्ला मारणेदुसऱ्याची वस्तू चोरणे
३४४डोळ्यात अंजन घालणेएखाद्यास दिवसाढवळ्या विश्वासघात करुन फसविणे
३४५डोंगर पोखरून उंदीर कढणेजास्त श्रम करून कमी फायदा होणे
३४६ढवळ्या जातो आणि पवळ्या येतो पण सावळा गोंधळ तसाच राहतोकारभारी व्यक्ती बदलली तरी फारसे बदल होत नाही अन तोच तो गोंधळ उडतो.
३४७ढवळ्याशेजारी बांधला पावळया, वाण नाही पण गुण लागलादोन व्यक्तींना सोबत राहताना एकमेकांच्या सवयी लागणे.
३४८तळ हाताने सूर्य झाकला जात नाहीछोट्या गोष्टीनी फार मोठे व थोर बाबी दडवता येत नाही
३४९तवा तापला तोवर भाकरी भाजून घ्यावीजोवर लाभ घेता येतो तोपर्यंत स्वार्थ साधून घेणे.
३५०तरण्याला लागली कळ अन म्हातारयाला आल बळतरुण माणूस आळशी असतो
३५१तळ्यात मळ्यात करणेमनाची अवस्था अस्थिर असणे
३५२तहान लागल्यावर विहीर खोदणेगरज लागल्यानंतरच एखाद्या गोष्टीसाठी तयारी करणे
३५३ताकापुरते रामायणएखादी गोष्ट मिळेपर्यंत संवाद साधणे. स्वार्थ साधल्यावर तडक निघून जाणे.
३५४ताकास तूर न लागू देणेमनातील गोष्ट न सांगणे
३५५ताक कुंकून पिणेप्रत्येक छोटी गोष्ट सुद्धा काळजीपूर्वक करणे
३५६ताकास जाऊन लोटा लपवणेएखादी गोष्ट इच्छा नसतांना लपविणे
३५७तुझी दाढी जळू दे पण माझी वीडी पेटू देदुसऱ्याचे नुकसान झाले तरी चालेल पण स्वतःचा स्वार्थ साधणे
३५८तीन तिघाडा काम बिघाडाएखादे काम भरपूर जणांनी लक्ष केंद्रित करून केले तर अपयश येऊ शकते
३५९तू राणी मी राणी पाणी कोण आणीदोन सुकुमार ,नाजूक व्यक्ती कधीही काम करत नाही, असे व्यक्ती जवळ आल्यास एकमेकांचा एकमेकांना फटका बसतो
३६०तेरड्याचा रंग तीन दिवसएखादे कार्य थोडे दिवस जोरात चालून एकदम बंद पडणे
३६१तेल गेले तूप गेले हाती आले धुपाटणेएकाच दोन वेगवेगळ्या गोष्टींवर लक्ष केंद्रित केल्यावर दोन्ही गोष्टींचा लाभ न होणे
३६२तोबरयाला पुढे ,लगमला मागेफायद्याचा वेळी पुढे पुढे ,कामाच्या वेळी मात्र मागेमागे
३६३तोंडाला पाने पुसणेहमी देऊन समोरच्या व्यक्तीचे काम न करणे
३६४थेंबे थेंबे तळे साचेकाटकसर केल्यास बरीच शिल्लक मागे पडते
३६५दगडा पेक्षा वीट मऊछोट्या गोष्टीत समाधानी राहणे
३६६दमडीची नाही मिळकत आणि घडीची नाही फुरसतरिकामटेकडा मनुष्य आपण खूप व्यस्त आहे असे दर्शवितो.
३६७दहा मरावे पर दहांचा पोशिंदा मरु नयेमहत्त्वाची व्यक्ती गेली तर फार मोठे नुकसान होते.
३६८दक्षिणा तशी प्रदक्षिणाव्यवसायात जसा लाभ असेल तसे महत्त्व आपल्या ग्राहकास देणे
३६९दगडावरची रेघकायमची गोष्ट
३७०दहा गेले पाच उरलेआत्मविश्वास कमी होणे.
३७१दही वाळत घालून भांडणएखाद्या नुकसानाची तमा न बाळगता वैर करणे सुरूच ठेवणे
३७२दांत कोरून पोट भरतोउपजिवीकेसाठी फार थोडे श्रम घेऊन जीवन व्यतीत करणे.
३७३दांत आहे तर चणे नाहीत, चणे आहेत तर दांत नाहीतसर्व गोष्टी उपलब्ध असल्यातरी त्याचा उपभोग घेता न येणे.
३७४दाखवायचे दात वेगळे अन खायचे दात वेगळेप्रकट करताना विचार वेगळे अन मनात काही वेगळेच विचार
३७५दात कोरुन पोट भारता येत नाहीइकडून तिकडून आणलेल्या अल्प मिळकतीवर जीवन व्यतीत करता येत नाही
३७६दाम करी कामपैशाला किंमत असते
३७७दाणा दाणा टिपतो पक्षी पोट भरतोकष्टकरी आपले पोट अत्यंत जिकिरीने भरतो
३७८दानवाच्या घरी रावण देवजसा आपला स्वभाव तसे आपले श्रद्धास्थान बदलते.
३७९दारात नाही आड म्हणे लावतो झाडसाधने नसताना एखादी गोष्ट हौस म्हणून करणे
३८०दिवस गेला रेटारेटी, चांदण्यात कापूस वेचीतदिवसभर आपला वेळ वाया घालवून शेवटच्या क्षणास धावा-धाव करणे.
३८१दिवस मेला इथं तिथं अन रात्र झाली निजु कुठंदिवसभर आपला वेळ वाया घालवून शेवटच्या क्षणास धावा-धाव करणे.
३८२दिवाळी दसरा हात पाय पसरासण बघून भरमसाठ खर्च करणे
३८३दिसतं तस नसतं म्हणून जग फसतंदिखाऊ गोष्टी या कायम तकलादू असतात, मुळात वेगळेच काही असते.
३८४दिल्या भाकरीचा सांगितल्या चाकरीचाएखादा मनुष्य एकाच ठिकाणी फार काहीअपेक्षा न ठेवता काम करतो.
३८५दिवस बुडाला मजूर उडालाटाम-टून काम करून निघून जाणे.
३८६दिवसा चुल रात्री मूलदिवस-रात्र कामाचा त्रास असणे.
३८७दिव्या खाली अंधारमोठ्या व्यक्तीचे सुद्धा गुण दोष असतात
३८८दुःख रेड्याला न डाग पखालीलाएखाद्याच्या त्रासामुळे दुसरा चांगला व्यक्ती त्रासात पडणे.
३८९दुध पोळलं की ताक कुंकून प्यावेएखादा अवघड प्रसंग सोसल्यावर पुढे काळजी घेणे
३९०दुधात साखर पडणेएकाचवेळी अनेक गोष्टीचा लाभ होणे
३९१दुर्दैवाचे दशावतार होणेअनेक बाजूने संकट येणे
३९२दुष्टी आड सृष्टीआपल्या पाहण्यापलीकडे पण जग आहे
३९३दुखणे हत्तीच्या पायाने येते आणि मुंगीच्या पायाने जातेदु:ख लवकर संपत नाही.
३९४दुधाची तहान ताकावरछोट्या गोष्टीत समाधानी राहणे
३९५दुधापेक्षा सायीवर प्रेम जास्तमुलांपेक्षा नातवंडांवर अधिक प्रेम असणे.
३९६दुष्काळात तेरावा महिनासंकटात अधिक भर पडणे
३९७दुसऱ्याच्या डोळ्यातील कुसळ दिसते पण स्वतःच्या डोळ्यातील मुसळ दिसत नाहीस्वतःच्या चुकांकडे दुर्लक्ष करून दुसऱ्याच्या चुकांविषयी बोलणे
३९८देणं न घेणं आणि कंदिल लावून येणंउगाचच एखाधाची कुरापत काढणे.
३९९देश तसा वेशप्रदेशाप्रमाणे आपले संस्कार, पोशाख बदलतो.
४००दे माय धरणी ठाय करणेखूप त्रस्त होणे
४०१देवाची करणी अन नारळात पाणीनैसर्गिक गोष्टींना तोड नसते
४०२देह देवळात चित्त पायतणातएका ठिकाणी मन एकाग्र न करता ,दुसऱ्याच ठिकाणीचित्त घोटाळणे.
४०३दैव देते कर्म नेतेकर्म वाईट केले तर चांगल्या गोष्टीचा त्याग करावा लागतो
४०४दोन डोळे शेजारी, भेट नाही संसारीजिवलग दोन व्यक्तींची भेट जवळ असूनही न होणे.
४०५दोघींचा दादला उपाशीएकाच वेळी दोन गोष्टींवर लक्ष केंद्रित केल्यामुळे कोणताही अपेक्षित लाभ न होणे.
४०६दोन्ही घरचा पाहुणा उपाशीदोन वेगवेगळ्या समूहाना पाठिंबा देणाऱ्या व्यक्तीला तोटा होतो
४०७द्या दान सुटे गिरान (ग्रहण)एखादा आशावाद दाखवून द्रव्याची अपेक्षा करणे
४०८ध चा मा करणेसांगताना एखाद्या मूळ गोष्टीत बदल करून आपला स्वार्थ साधणे
४०९नकटीच्या लग्नाला सतराशे विघ्नअसलेल्या व अडखळत मुळात कमी तयारीअसलेल्या कार्यात अनेक बाधा येणे
४१०नर का नारायण बनणेकर्म करून उच्च होणे
४११नवी विटी नवे राज्यनवीन राज्यकर्ते नवीन कायदे आणतात
४१२नव्याचे नऊ दिवसनवेपणा असतानाचे कौतुक नंतर टिकत नाही
४१३नकर्त्यांचा वार शनिवारकाम न करणारा व्यक्ती फक्त बहाणे सांगतो
४१४नकटे व्हावे पण धाकटे होऊ नयेछोट्या व्यक्तींना नेहमी कामे सांगितली जातात
४१५नरोवा कुंजरोवाकोणत्याही गोष्टीबाबत भाष्य न करणे, केल्यास संभ्रम निर्माण करणे
४१६नव्याची नवलाईएखाद्या नवी गोष्टीचा उदोउदो करणे
४१७नसून खोळंबा असून दाटीएखाद्या प्रमुख व्यक्तीचा कोणताही उपयोग न होणे
४१८नाकाचा बालअत्यंत प्रिय व्यक्ती
४१९नाकापेक्षा मोती जड होणेडोईजड होणे
४२०नाव मोठे लक्षण खोटे#श्रीमंत असून कंजूष असणे, #श्रीमंत असण्याचा आव आणणे
४२१नाव सोनुबाई अन हाती कथलाचा वाळानावाप्रमाणे महती नसणे
४२२नाक दाबले की तोंड उघडतेमनस्थितीत हवे ते काम एखाद्यास कोंडीत पकडून ऋण घेता येते
४२३नाकापेक्षा मोती जडमहत्वाची गोष्ट सोडून इतर गोष्टीला महत्त्व येणे
४२४नाचता येईना आंगण वाकडेस्वतः येत नसलेली गोष्ट न करता इतर गोष्टीस बोल लावणे
४२५नाव सगुणी अन करणी अवगुणीनावाप्रमाणे न राहता वाईट कृत्य करणे
४२६नावडतीचे मीठ अळणीनावडत्या व्यक्तीने केलेली कोणतीही गोष्ट आवडत नाही
४२७निंदकाचे घर असावे शेजारीआपल्या टीकाकारांमुळे आपला विकास होतो
४२८निर्लज्जम सदा सुखीवाईट व्यक्तीला त्याचा वागण्याचे काहीही वाटत नाही
४२९पहिले पाढे पंचावन्नभरपूर समजावुन सुद्धा वाईट वागण्यात बदल न होणे
४३०पाण्यात राहून माशाशी वैरबलवानाशी शत्रुत्व काय कामाचे?
४३१पालथ्या घड्यावर पाणीनि:र्बुध्ध व्यक्तीचे वर्तन सुधारत नाही
४३२पाण्यात राहून माशाशी वेरबलवानाशी शत्रुत्व काय कामाचे ?
४३३पायीची वहाण पायी बरीयोग्यतेप्रमाणे वागवावे
४३४पुढच्यास ठेच मागचा शहाणाएकाच मार्गावरील पुढील व्यक्तीस वाईट अनुभव आल्यास तो मागच्या माणसा साठी मार्गदर्शक ठरतो
४३५पी हळद आणि हो गोरीउतावीळ होणे
४३६पेराल तसे उगवेलकर्मानुसार तसे फळ मिळते
४३७प्रत्येक कुत्र्याचा दिवस असतोप्रत्येकाचा दिवस येतो
४३८प्रयत्नांती परमेश्वरखूप कष्ट करण्याची तयारी असली की कोणतीही गोष्ट साध्य होऊ शकते
४३९फट म्हणताच ब्रम्हहत्या छोट्या गोष्टीवरुन दोषी ठरवणे
४४०बळी तो कान पिळीबलवान माणूस दुर्बळ माणसांना पिडतो
४४१बडा घर पोकळ वासा#श्रीमंत असून कंजूष असणे, #श्रीमंत असण्याचा आव आणणे
४४२बाप दाखव नाही तर श्राद्ध करकोणत्याही गोष्टीचा पुरावा मागणे
४४३बाळाचे बाप ब्रह्मचारीनिष्पाप वाटणाऱ्या व्यक्ती दोषी असणे
४४४बाबाही गेला दशम्या गेल्याएकाच दोन वेगवेगळ्या गोष्टींवर लक्ष केंद्रित केल्यावर दोन्ही गोष्टींचा लाभ न होणे
४४५बुडत्याला काठीचा आधारसंकटग्रस्त मनुष्यास छोटी मदत सुद्धा मोठी वाटते
४४६बैल गेला नि झोपा केलाएखाद्या गोष्टीची निकड संपल्यावर त्या गोष्टीसाठी काम करणे
४४७बैल गेला अन झोपा केलाएखादी गोष्टीचे महत्व संपल्या नंतर त्यासाठी उपाय योजना करणे व्यर्थ आहे
४४८बोलण्यापेक्ष मौन श्रेष्ठअधिक बोलण्या पेक्षा काम करणे चांगले असते
४४९बोलाचीच कढी बोलाचाच भातखोटी आश्वासने देणे
४५०बोलाचीच कढी बोलाचाच भातकार्य न करता वायफळ बडबड करणे
४५१भरंवशाच्या म्हशीला टोणगापूर्ण निराशा करणे
४५२भित्यापाठी ब्रह्म राक्षसभित्रा माणूस सदैव कोणत्याही छोट्या बाबीना घाबरतो.
४५३ल्या गाड्यास सूप जड नाहीसमर्थ व्यक्तीला छोटे काम विशेष वाटत नाही
४५४मऊ सापडले म्हणून कोपराने खणू नयेएखाद्याच्या चांगुलपणाचा फार फायदा घेऊ नये
४५५मनी वसे ते स्वप्नीआपण ज्या गोष्टीचा सदैव विचार करतो तीच गोष्ट आपल्याला आसपास दिसते (आभास होतो)
४५६मुलाचे पाय पाळण्यात दिसतातव्यक्तीचे गुणदोष सुरवातीच्या काळात लगेच कळतात
४५७मूर्ती लहान पण कीर्ती महानछोटा मनुष्य तरी कार्यक्षमता खूप असणे
४५८मेल्याशिवाय स्वर्ग दिसत नाहीकाही गोष्टी स्वतःअनुभावल्याशिवाय कळत नाही
४५९यज्ञास बळी बोकडाचादुर्बळ व्यक्तीला कठीण काम करण्यास सांगणे
४६०रात्र थोडी सोंगे फारकाम भरपूर, वेळ कमी
४६१राजा उदार झाला हाती भोपळा दिलाआशा असताना एखाद्या मोठ्या व्यक्तीने अपेक्षेनुसार काम न करणे
४६२राम कृष्ण आले गेले तरीही जग का चालायचे थांबलेव्यावहारिक बाबी कुणासाठीही थांबत नाही
४६३लंकेची पार्वती असणेअत्यंत गरीब असणे
४६४लहान तोंडी मोठा घासछोट्या व्यक्तीने आवाक्या बाहेरच्या गोष्टी करणे
४६५लंकेत सोन्याच्या विटादुसऱ्याची श्रीमंती आपल्या काही कामाची नसते
४६६लहानपण देगादेवा मुंगी साखरेचा रवामोठेपणा न मिरवता छोटे होऊन आपले काम परिपूर्ण करणे सुखी आहे
४६७लेकी बोले सुने लागेएकाला बोलल्यावर दुसऱ्याने त्यातील संदेश ओळखणे
४६८वराती मागून घोडेएखादी गोष्टीचे महत्व संपल्या नंतर त्यासाठी उपाय योजना करणे व्यर्थ आहे
४६९वाचाल तर वाचालशिक्षण घेतले की तरच प्रगती होऊ शकते
४७०वारा पाहून पाठ फिरवावीवातावरण पाहून वागावे
४७१वाळूचे कणही रगडीता तेलही गळेकठोर परिश्रमामुळे कोणतीही गोष्ट साध्या होऊ शकते
४७२वाड्याचे तेल वाग्यांवरएका गोष्टीचा राग दुसऱ्यावर काढणे
४७३वाऱ्यावरती वरात काढणेस्वतः नियोजन न करता दुसऱ्यावर विसंबून महत्त्वाचे कार्य करणे
४७४वासरात लंगडी गाय शहाणीमूर्ख लोकांमध्ये कमी बुध्धिवान मनुष्यसुद्धा प्रसिद्ध असतो
४७५विंचवाचे बिहाड पाठीवरफिरत्या माणसाचा ठाव ठिकाणा लागणे मुश्कील असते किंवा अस्थिर गोष्टी या कायम मूळ विषयापासून भटकतात
४७६शितावरून भाताची परीक्षाफार थोड्या नमुन्यावरुन मोठ्या वस्तूंची चाचणी करणे
४७७शुद्ध नाही मन तया काय करी साबणमनात कुविचार असता चांगले विचार ऐकणे व्यर्थ आहे
४७८शुध्द बीजापोटी फळे रसाळ गोमटीसंस्कारी कुटुंबात चांगल्या व्यक्ती असतात
४७९शेखी मीरविणेउगाचच मोठ्या गोष्टी करणे
४८०शेरास सव्वाशेरप्रत्येक वाईट माणसाला त्यापेक्षा वरचढ माणूस मिळतोच
४८१शेंडी तुटो की पारंबी तुटोएखाद्या गोष्टीचे परिणाम काय राहणार याची चिंता न करणे
४८२शेरास सव्वाशेरप्रतिपक्षापेक्षा श्रेष्ठ
४८३शेळी जाते जीवानिशी खाणारा म्हणतो वातडआपल्या स्वार्थ साधण्यासाठी दुसऱ्याच्या जीवाचा विचार न करणे
४८४श्वानाचीया भुंकण्याला हती देईना किंमतबलवान व्यक्ती दुर्बल माणसाला किंमत देत नाही
४८५संगत गुण से सोबत गुणदोन व्यक्तींना सोबत राहताना एकमेकांच्या सवयी लागणे
४८६समुद्रामाजी फुटकें तारूचांगल्या गोष्टींबरोबर वाईट गोष्टी पण असतात
४८७सरड्याची धाव कुंपणा पर्यंतचदुर्बळ माणूस एका मार्यादेच्याआतच काम करतो
४८८सरकारी काम अन बारा महिने थांबकाही कामं नेहमी विलंबाने होत असतात, त्या साठी धीर देणे योग्य
४८९संन्याश्याच्या लग्नाला शेंडीपासून प्रारंभमुळात कमी तयारी असलेल्या व अडखळत असलेल्या कार्यात अनेक बाधा येणे
४९०साखरेचे खाणार त्याला देव देणारसगळ्यांशी आपुलकीने वर्तन केल्यास असाध्य बाब साध्य होऊ शकते
४९१सुंठेवाचून खोकला गेलापरस्पर संकट टळले
४९२सुंभ जळतो पण पिळ जळत नाहीभरपूर शिक्षा होऊन सुध्दा वाईट प्रवृत्ती नष्ट करता येत नाही
४९३हत्ती गेला शेपूट राहिलंअवघड काम संपल्यानंतर छोटे (सोपे) राहणे
४९४हपापाचा माल गपापाअती हव्यासाने असलेले द्रव्य ही नष्ट होते
४९५हत्ती होऊन ओंडके, मुंगी होऊन साखर खाल्लेली बरीमोठेपणा न मिरवता छोटे होऊन आपले काम परिपूर्ण करणे सुखी आहे
४९६हलवायाच्या घरावर तुळशीपत्रस्वतःच्या व्यवसायात नामांकित असूनही आपल्या घरासाठी आपल्या व्यवसायासंबधित सुविधा देता न येणे
४९७हात दाखवून अवलक्षणउगाचच विविध गोष्टी मागे धावून हसे करुन घेणे
४९८हातावर तुरी देणेएखाद्याच्या कचाट्यातून सुटणे
४९९हा सूर्य आणि हा जयद्रथपुराव्यासहित सिद्ध करणे
५००हातच्या कंकणाला आरसा कशालाउघड सत्य हे केव्हाही खरे करता येऊ शकते
Share on:

Hey there! This is Pranit Yawalkar, a student of engineering and a blogger. Blogging is my Passion. I love to write articles on different topics. I also like to do things related to WordPress, Digital Marketing and Latest technologies.

Leave a Comment